Warning: strtotime(): Invalid date.timezone value 'America/New York', we selected the timezone 'UTC' for now. in /home/blogveb/domains/blogveb.com/public_html/include/blogs_module/blog/previ.php on line 14
 موسيقي و ادبيّات- ارامنه در مراغه

تاریخ: پنجشنبه 14 بهمن 1389 ساعت: 12:09 بازدید: 1070 نویسنده: طغرل طهماسبي

     ارامنه جمع كلمه‌ي ارمني است و نخستين بار دركتيبه‌هاي هخامنشي بيستون ديده مي‌شود و تا آن‌جا كه در ياد تاريخ است، هميشه و در همه حال ارتباطي معنوي و مادي با ايران ‌زمين داشتنه‌اند. علاوه برآن‌كه ارمنستان سال‌ها جزيي از پادشاهي بزرگ ايران بود، پس از استقلال نيز ارتباط معنوي خود را با ميهن ما قطع نكرد. بي‌ترديد، آغاز ارتباط ارامنه با ايران، به شكلي عميق و قابل تعمق، از دوران حكومت هخامنشيان آغاز مي‌شود. از دلايل بارز قدمت ارتباط ارامنه با ايران، «قره‌كليسا» مي‌باشد كه از قديمي‌ترين كليساهاي جهان است كه ۱۹۰۰ سال پيش به وسيله‌ي يكي از حواريون مسيح (ع) به نام‌ «طاطاوس بزرگ» در بخش چالدران‌آذربايجان‌ساخته شد...

كليساي هوانس مراغه

بقيه در ادامه‌ي مطلب (براي كاربران عضو)


     ارامنه جمع كلمه‌ي ارمني است و نخستين بار دركتيبه‌هاي هخامنشي بيستون ديده مي‌شود و تا آن‌جا كه در ياد تاريخ است، هميشه و در همه حال ارتباطي معنوي و مادي با ايران ‌زمين داشتنه‌اند. علاوه برآن‌كه ارمنستان سال‌ها جزيي از پادشاهي بزرگ ايران بود، پس از استقلال نيز ارتباط معنوي خود را با ميهن ما قطع نكرد. بي‌ترديد، آغاز ارتباط ارامنه با ايران، به شكلي عميق و قابل تعمق، از دوران حكومت هخامنشيان آغاز مي‌شود. از دلايل بارز قدمت ارتباط ارامنه با ايران، «قره‌كليسا» مي‌باشد كه از قديمي‌ترين كليساهاي جهان است كه ۱۹۰۰ سال پيش به وسيله‌ي يكي از حواريون مسيح (ع) به نام‌ «طاطاوس بزرگ» در بخش چالدران‌آذربايجان‌ساخته شد. ارامنه‌ي آن عهد، كه پيش از ظهور مسيحيّت مي‌زيستند، مردمي بودند فعال و زحمتكش و در جوار آن، فرهنگ‌دوست و هنرپرور. آثاري كه از ارامنه‌ي آن زمان برجاي مانده‌ است، از روح صلح‌طلب و جوياي اين قوم حكايت مي‌كند. از ديگر سوي، مبادله‌ي فرهنگي ارامنه‌ي قديم با ايران، وجوهي مختلف داشت و با آن‌كه اين مبادله بيشتر تابع سليقه و طرز سلوك خاندان هخامنش قرار مي‌گرفت، هرگز از ميان نمي‌رفت. آمدوشد و اقامت ارامنه در ايران‌قديم غالباً به آساني تحقّق مي‌يافت و از اين‌روي ادبيّات و فرهنگ سرزمين كهن‌پاي ما تاثيري شگرف بر روح جستجوگر ارامنه نهاد. در مقابل ايرانيان نيز ارامنه را پاس و حرمت مي‌داشتند و از زبان، فرهنگ و هنرِ ويژه‌ي‌شان به نيكي ياد مي‌كردند. ارتباط ارامنه با ايرانيان، در دوران پادشاهي ساسانيان نيز حفظ شد. ظهور مسيحيت و گرايش غالب ارامنه به آيين مسيح، اگرچه تمدن و فرهنگ ارمني را دچار تحول نمود، لكن هرگز نتوانست شيرازه‌ي خصوصيات خلقي و عاطفي اين قوم را تغيير دهد. به اين لحاظ، چه در دوران پادشاهي ساسانيان و چه در عهد اسلام، ارامنه به ايران رفت‌وآمد مي‌كردند و گروه كثيري از آنان در گوشه و كنار ميهن ما به سر مي‌بردند. حتي در بسياري موارد، امتيازاتي كه از جانب سلاطين وقت به ارامنه‌ي ايران داده مي‌شد، مورد اعتراض ديگر اقليت‌هاي مذهبي بود. در اين ميان شهر مراغه از شهرهايي است كه از قرن‌ها پيش مركز سكونت و زندگي ارامنه بوده است. آن‌گاه كه هلاكوخان، مراغه را به عنوان پايتخت خويش انتخاب كرد، اين شهر يكي از مراكز مهم مسيحيت بوده و عدّه‌ي كثيري از آشوري‌هاي مسيحي در آن‌جا مي‌زيستند و از امتيازات خاصي برخوردار بودند. چه، مادر هلاكو، مسيحي بوده و اين امتياز باعث مي‌شدكه از اطراف و اكناف، روميان، ارامنه و نسطوريان، به خصوص دانشمندان و سخنوران و هنرمندانِ اين فرقه در مراغه گِرد آيند وكليساهاي متعدّدي بنا كنند. درآن زمان، خليفه‌ي‌ارامنه در مراغه سكونت داشت. به‌ همين‌ جهت‌ بود‌ كه ‌به ‌فرمان ‌«ارغون‌شاه» در‌ فاصله‌ي ‌سال‌هاي ۱۲۸۴‌ـ‌ ۱۲۹۱‌(م.)‌ كليساي ‌«مرشليقه»‌ در مراغه‌ تجديد ‌بنا گرديد و با هزينه‌ي ‌بسيار با شبستان‌هاي‌ بزرگ‌ ساخته‌ شد.

ارغون‌شاه ‌براي ‌نشان‌ دادن ‌مراتب‌ تفقد‌ و‌ عنايت‌ خويش ‌شخصاً به ‌حجره‌ي‌ اسقف‌ اعظم‌ در مراغه ‌رفته‌ و‌‌ از وي‌ تقاضا‌ مي‌كند كه «اولجايتو» ‌ـ ‌‌پسر خود‌ ـ ‌را ‌غسل‌ تعميد دهد.

 «ويلسون» ـ سياح مشهور انگليسي ـ در بازديدي كه از شهر مراغه به عمل آورده، اشاره به صومعه‌هايي مي‌كند كه از زمانه‌هاي بسياركهن، در دل سنگ‌ها تراشيده شده بود. ميان مسلمانان ‌و‌ عيسويان‌ مراغه‌ مشهور ‌بود ‌كه روزگاري رهبانان عيسوي در آن صومعه‌ها مي‌زيستند.

اما تقريباً از يك قرن پيش و در اثر حملات كردها و همزمان با مهاجرت بزرگ ارامنه‌ي ايران در سال ۱۸۲۸(م.) تعداد بالغ بر ۷۰۰ خانوار ارمني از اين شهر و روستاهاي اطراف، مانند: خانيان، شيشوان، دش، روش، سرج، پهرآباد و خوشه‌مهر به قفقاز مهاجرت كردندد در ادامه، پس از وقايع شهريور ۱۳۲۰(ش.) و اتفاقات ۱۳۲۴(ش.) دوباره‌ تعداد‌ زيادي ‌از ارامنه‌ي مقيم مراغه به ارمنستان مهاجرت نموده و باقي‌مانده‌ي آن‌ها در دهه‌هاي اخير به ساير شهرستان‌ها، به‌خصوص تهران، مهاجرت نمودند، به‌طوري‌كه امروزه شايد تعداد خانوارهاي ارامنه‌ي ساكن درمراغه كمتر از ۱۰ خانوار باشد.

از شخصيت‌هاي ‌مهم ارامنه‌ي مقيم مراغه، مي‌توان به «درگارگين بدروسيان» (كشيش)، «اوانس بدليان» (معروف به ملت باشي)، «مقدسي اوانس»، «آوتيس ميكائيليان» (سلطان‌زاده) و «دردهوسپ كاتاگوس» (خليفه) اشاره كرد.

از كليساهاي متعدّد در مراغه، امروزه دو كليسا باقي مانده است: يكي در پهرآباد، كه تاريخ بناي آن حدود سال ۱۷۵۰(م.) است و از آن جز نامي و مكاني باقي نمانده است! و ديگري كليساي «هوانس»، كه در داخل شهر مراغه قرار دارد و تاريخ احداث آن را حدود ۱۸۵۰(م.) دانسته‌اند. اخيراً اين كليسا توسط سازمان ميراث فرهنگي مراغه به دست مرمت سپرده شده كه آرزوي هر چه بهينه‌ي آن را داريم تا يكي ديگر از آثار تاريخي و شناسنامه‌يي مراغه از بين نرود.


بر چسب: ,
ارامنه-در-مراغه ارامنه-در-مراغه ارامنه-در-مراغه ارامنه-در-مراغه ارامنه-در-مراغه امتیاز : 1609 دیدگاه(1)

ارسال نظر

نام شما
وب سایت
پست الکترونیک
پیام
درج شکلک
نظر خصوصی
کد امنیتی

نظرات

نویسنده: roghayeh
عنوان: ارامنه در مراغه
salam yasheyasez chokh gezal
پاسخ:---

صفحات نظرات
1 |