Warning: strtotime(): Invalid date.timezone value 'America/New York', we selected the timezone 'UTC' for now. in /home/blogveb/domains/blogveb.com/public_html/include/blogs_module/blog/previ.php on line 14
 موسيقي و ادبيّات- بولود قاراچورلو و سهنديه

تاریخ: شنبه 16 بهمن 1389 ساعت: 08:54 بازدید: 2033 نویسنده: طغرل طهماسبي

شاعري بالاتر از نيما

     بولود قاراچورلو، از شاعران ‌مبارز و انقلابي‌ ‌آذربايجان (زا:۱۳۰۵مراغه/مير:۱۳۵۸تهران) است ‌كه‌ در آن‌ سوي ‌مرزها ‌بسيار‌شناخته ‌شده‌تر ‌از ايران‌ مي‌باشد. وي‌ صاحب‌ شاهـكار «سازمين‌سؤزو» (نواي ‌سازِ من) است‌ كه ‌از آثار‌ بسيار ‌زيبا ‌و بديعِ ‌ادب ‌‌آذربايجان‌ و ايران ‌زمين‌ مي‌باشد‌ كه‌ اثر جاودانه‌ از فولكلور‌ ملّي‌ ـ‌ مردمي‌ آذربايجان‌ به‌شمار است‌ و به‌ زبان‌هاي‌ مختلف‌ به‌چاپ‌ رسيده ‌است...

استاد سهند

بقيه در ادامه‌ي مطلب (براي كاربران عضو)


شاعري بالاتر از نيما

     بولود قاراچورلو، از شاعران ‌مبارز و انقلابي‌ ‌آذربايجان (زا:۱۳۰۵مراغه/مير:۱۳۵۸تهران) است ‌كه‌ در آن‌ سوي ‌مرزها ‌بسيار‌شناخته ‌شده‌تر ‌از ايران‌ مي‌باشد. وي‌ صاحب‌ شاهـكار «سازمين‌سؤزو» (نواي ‌سازِ من) است‌ كه ‌از آثار‌ بسيار ‌زيبا ‌و بديعِ ‌ادب ‌‌آذربايجان‌ و ايران ‌زمين‌ مي‌باشد‌ كه‌ اثر جاودانه‌ از فولكلور‌ ملّي‌ ـ‌ مردمي‌ آذربايجان‌ به‌شمار است‌ و به‌ زبان‌هاي‌ مختلف‌ به‌چاپ‌ رسيده ‌است.

صمد بهرنگي‌، درمقاله‌يي‌ با نام «يادي ‌از حيدرباباي ‌شهريار» آورده: از ميان‌ شاعران‌ مشهوري‌ كه با تأثير ‌از منظومه‌ي ‌شهريار شعر گفته‌اند‌، مي‌توان ‌سه ‌تن‌ را نام ‌بُرد:جوشغون، محمد راحيم، سهند. و از ميان ‌اين‌ سه‌ تَن، شعر ‌سهند، همانند‌ كوه ‌سهند‌ حتّي ‌بر شعر خودِ شهريار‌ نيز‌ سايه مي‌افكند.

شهريار، در مورد سهند‌ مي‌گويد: سهند ‌يك‌ شاعرِ‌ آزاده ‌بود ‌و آن‌ خوي ‌و اخلاقي ‌كه سهند‌ داشت، در هيچ ‌كس ‌نبود. اگر خوانده‌ باشيد، در شعر‌ «حيدربابا» مي‌گويم:

«حيدربابا، مرد اوغلولار‌ دوغ ‌ئينه...» (حيدربابا، باز هم‌ در دامانت‌ جوانمرداني ‌بپروران)

بله، سهند يك ‌مَرد بود. علاوه ‌برآن، در اين‌ اثر ‌از ايهام‌ نيز سود جُسته‌ام. بچّه‌ كه‌ بودم‌ در آذربايجان كوهي‌ مرتفع‌تر ‌از كوه «سهند» نديده ‌بودم.

«سهنديّه» نيز‌ عنوان‌ يكي ‌از‌شاهكارهاي‌ آذريِ‌ استاد شهريار ‌است. اين‌ اثر، كه ‌اديبان‌ آن‌ را «مُستزاد نو» نام‌ نهاده‌اند، در حدود ۲۴۰ ‌مصراع ‌است.

شهريار درخصوص ‌سروده ‌شدن‌ شاهكار«سهنديّه» آورده: شعر «سهنديّه» ‌را به‌ مرحوم «بولود قارا‌چورلو» كه «سهند» تخلّص ‌مي‌كرد، سرودم. وي بيش‌ از همه‌ در من‌ تأثير ‌گذاشته‌ بود. حتّي ‌بيش‌ از «نيما». مي‌دانيد كه‌ شعر «دو مرغ‌ بهشتي» را براي‌ نيما‌ گفته‌ام؛ ولي‌ به ‌پاي «سهنديّه» نمي‌رسد. درحقيقت، نظير «سهنديّه» در هيچ‌ زباني‌سروده ‌نشده‌ است‌ و با‌ هيچ‌ مقياس ‌و معياري‌ قابل‌سنجش ‌نيست. اگـر ‌آفـريدن‌ شعر ‌در قدرت ‌و توانايي‌ شاعر‌ بود، بنده ‌هر روز ‌يك «سهنديّه» مي‌سرودم. امّا‌ قضيّه‌ به‌همين‌ سادگي‌ها‌ نيست. آن‌ وقت‌ كه‌ شاعر ‌مي‌خواهد‌ به‌ ويژه‌ شاهكار بيافريند، در يك‌ حالت‌ عالي‌ كه‌ غيرقابل‌ وصف‌ است، فرومي‌رود.

   با اميد به ‌اين‌كه ‌آثار‌ چاپ ‌نشده‌ي‌ استاد‌ سهند ‌به ‌زيور‌ طبع‌ آراسته‌ گردد‌ و در اختيار‌ علاقه‌مندان‌ و جامعه‌ي ‌ادبي‌ قرار‌گيرد، در ادامه‌ شعر ‌زيباي‌ سهنديه‌ي ‌شهريار ‌را از ‌نظر ‌مي‌گذرانيم:

شعر، ‌با‌ نزديك ‌شدن‌ بهار ‌آغاز مي‌شود.‌ كوه ‌«سهند» را‌ به‌ مردي‌ پيـر ‌تشبيه‌ مي‌كند‌ كه‌ داراي‌ كلاهي‌ است‌ به‌ رنگ‌ سياه‌ و سفيد. شهريار، ‌برفِ‌ قلّه‌ي ‌كوه‌ِ‌ سهند ‌را كه ‌قسمتي‌ ذوب‌شده‌ و قسمتي‌ باقي‌ مانده، به‌كلاهِ «چال» ‌تشبيه‌ مي‌كند ‌و اين‌ همه، نشانه‌ي‌ بهار‌است:

شاه‌داغيْم، چال‌پاپاغيْم، ائل‌داياغيْم، شانليْ‌سهنديْم،

باشيْ‌ طوفانليْ‌ سهنديْم.

باشدا‌ حيدربابا تك‌ قارلا ‌ـ‌ قيروولا‌ قاريْشيب‌سان،

صؤن؛ ايپك‌ تئللي‌ بولود‌لارلا افقده‌ صاريْشيب‌سان‌

صاواشار‌كن‌ باريْشب‌سان.

و پس‌ از‌ گشت ‌و گذاري‌ در دامنه‌ي‌ كوه‌ سهند ‌و خودِ سهند، مژده‌ي‌‌ رفتنِ‌ روزهاي‌ سختي‌ را‌ مي‌دهد و گريزي‌ به ‌شاعر ـ‌ سهند ‌‌‌ـ‌ مي‌زند ‌و چه‌ زيبا ‌مي‌گويد‌ كه‌ كوه‌ سهند‌ باعث‌ شهرت‌ِ شاعر‌، و‌ شاعر ‌باعث‌ شهرت‌ِ‌ كوهِ‌ سهند ‌و در پي،‌ آذربايجان‌ است:

آد آليب‌‌‌ سندن‌ اؤ شاعركئ، سن‌ اؤندان‌ آد آلارسان،

اؤنا هر داد وئره‌سن، يوز ‌اؤ مقابل ‌داد‌ آلارسان،

تاري‌دان‌ هر زاد آلارسان.

آداش ‌اؤلدوقدا، سن‌ اؤنلا، داها ‌آرتيْق‌ اوجالارسان،

باش‌ اوجالديْقدا‌، دماوند ‌داغيندان‌ باج ‌آلارسان،

شئر اليندن‌‌ تاج‌ آلارسان‌!

سيمرغ‌ كه ‌به ‌جادوگري‌ مشهور است، ليكن ‌«سهند» ‌با اشعار ساحرانه‌اش، جادوگرتر از وي‌ مي‌باشد:

اؤدا، شعرين‌، ادبين‌ شاه ‌داغئ‌دير، شانلئ‌ سهندئ،

اؤدا، سن‌تك‌ آتار اولدوزلارا‌ شعريله، كمندئ،

اودا، سيمرغ‌دن‌ آلماقدادئ‌ فندئ،

شعر يازاندا‌ قلميندن‌ باخاسان‌‌ دور ‌سپه‌لندئ،

صانكي‌ اولدوزلار الندي ،

سؤز ‌دئينده‌ گؤره‌سن ‌قاتدئ‌ گولو، پسته‌ني، قندئ،

ياشاسيْن‌ شاعر افندئ!

شهريار، تنها‌ كسي ‌را كه‌ قابل‌ مقايسه‌ با‌ كوه‌ سهند ‌مي‌داند، «سهندِ» شاعر ‌است:

اؤ نه‌ شاعر، كئ‌ داغيْن‌ وصفينه‌ مصداق ‌اؤنؤ گؤردوم،

من‌ سنين‌تك‌ اؤجاليْق‌ مشقينه ‌‌مشاق‌ اؤنؤ‌ گؤردوم،

عشقه، عشق ‌اهلينه ‌مشتاق‌ اؤنؤ ‌گؤردوم.

و دنياي ‌وي‌ چونان‌ بهشت‌ است‌ كه‌ در آن‌‌ آنچه ‌آرزو‌ كني ‌برآورده‌ مي‌شـود‌ و عشـق‌ درآن‌ خستگي ناپذير است:

شاعرين‌ عالمي‌ اؤلمز، اؤنا‌ عالمده‌ زوال‌ يؤخ،

آرزولار ‌اؤردا‌ نه‌خاطرله‌يه‌ امكاندئ، محال‌ يؤخ،

باغ‌ جنت‌ كيمي‌ اؤردا «اؤ حرام‌ديْر، بوحلال» يؤخ.

اؤ محبتده‌ ملال‌ يؤخ،

اؤردا‌ حال‌ديْر، داها‌ قال‌ يؤخ!

توسّط‌ جادوي‌ شاعر (سهند) كه‌ شعر وي‌ همانند «شَراباً‌ طَهُورا» است، هاروت ‌و ماروتِ‌ حيله‌گر، دربانِ‌ وي‌ شده‌اند‌ و ماني ‌ـ‌ پيامبر نقّاش ‌ـ‌ مبهوتِ‌ اشعار‌ معجزآساي ‌وي‌ است:

زهره‌نين ‌قصري ‌بريليان، حصاري ‌نرده‌سي، ياقوت،

قصرجادودي، مهندس‌لري‌ هاروت ‌ايله‌، ماروت،

اوردا «ماني» دايانيب‌ قالميش‌ اؤ‌ صورت ‌لره ‌مبهوت،

قاپي‌ قوللوقچو‌سو هاروت!

همچنين‌ شهريار ‌تصويري ‌از الهام‌ شعر‌ به‌شاعر ـ بولود قاراچورلو‌ ـ‌ را‌ به‌همراه ‌آرامش‌ طرّاحي‌ مي‌كند:

آغ ‌پري‌لر، صاري‌ كئوينكلي  ‌بولودلاردان‌ انيرلر،

سود‌ گؤلونده‌ ملكه‌ايله‌ چيميركن ‌سئوينيرلر،

سئوينيرلر، اؤيونورلر.

و در ادامه ‌استاد شهريار ‌حُسن‌ تعليلي‌ شاعرانه ‌به‌كار مي‌برد‌ و براي ‌«سهند» و افرادي ‌چون ‌او‌ سعادتمندي‌ در جامعه‌ي‌ بيداد ‌مي‌خواهد:

آمما‌ حيدربابادا‌ بيلدي ‌كئ ‌بيز ‌تك ‌هامي‌ داغلار،

باغلانيب‌ قول ‌ـ‌ قولا ‌زنجيرده، بولودلار اؤدور آغلار،

نه ‌بيليم، بلكه ‌طبيعت ‌اؤزو ‌نامرده‌ گون ‌آغلار،

اگري ‌يوللاري ‌آچاركن، دوز اولان ‌قوللاري‌ باغلار،

صاف ‌اولان‌ سينه‌ني ‌داغلار!...


بر چسب: ,
بولود-قاراچورلو-و-سهنديه بولود-قاراچورلو-و-سهنديه بولود-قاراچورلو-و-سهنديه بولود-قاراچورلو-و-سهنديه بولود-قاراچورلو-و-سهنديه امتیاز : 1705 دیدگاه(1)

ارسال نظر

نام شما
وب سایت
پست الکترونیک
پیام
درج شکلک
نظر خصوصی
کد امنیتی

نظرات

نویسنده: ه-ر-و
عنوان: بولود قاراچورلو و سهنديه
بولود قاراچورلو (سهند)
سلام .بولود قاراچورلو (ب. ق. سهند)، شاعر ملی، انقلابی و فدایی قدیمی نهضت دموکراتیک آذربایجان و مبارز پرحرارت راه صلح و رهائی، به سال 1305 در شهر مراغه، در خانوادهای زحمتکش از یک مادر بی نصیب از درس و کتاب، ولی سرشار از عطوفت ایثار و پدری همچنان نا آشنا با مدرسه و درس ولی لبریز از مردانگی و سرشت مردمی چشم به جهان گشود که مادر ایشان از اهالی ورجوی بوده است.
پاسخ:---

صفحات نظرات
1 |